Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2009

Δεν υπάρχει λόγος πανικού αλλά ούτε και εφησυχασμού
Απαραίτητη η τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής
Ήταν απλά θέμα χρόνου να φτάσει και στην πόλη μας ο ιός της νέας γρίπης, λένε οι ειδικοί, οι οποίοι όμως συνιστούν ψυχραιμία σε γονείς και μαθητές αφού όπως εδώ και πολύ καιρό ακούγεται, η επικινδυνότητα του νέου ιού δε διαφέρει από εκείνη της απλής γρίπης. Βέβαια αυτό δε σημαίνει ότι θα πρέπει το θέμα αυτό να το αφήσουμε στη τύχη αλλά αντιθέτως θα πρέπει να τηρούμε όλους τους βασικούς κανόνες υγιεινής προκειμένου να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες προσβολής μας από τον ιό. Ο διευθυντής της παθολογικής κλινικής του γενικού νοσοκομείου Ξάνθης εξηγεί παρακάτω τον τρόπο δράσης του ιού της νέας γρίπης αλλά και τους τρόπους προφύλαξής μας από αυτή.
Κύριε Μπαλτατζίδη θα θέλαμε, και με αφορμή την εμφάνιση κρουσμάτων της νέας γρίπης στην πόλη μας, να μας πείτε τι θα πρέπει να προσέχουν από δω και πέρα οι Ξανθιώτες κι αν θα πρέπει να ανησυχούν;
Περιμέναμε να έρθει και στην πόλη μας ο ιός Η1Ν1 ο οποίος ιός όπως ξέρετε έχει μεγαλώσει μέσα στο χήρο και είναι μετάλλαξη ιού Α από τα πτηνά Η1Ν4. πρόκειται για ένα σύμπλεγμα ιού ο οποίος όμως δεν είναι πιο επικίνδυνος από τους προηγούμενους ιούς Α, έχει σχεδόν την ίδια επικινδυνότητα για κάποιον που θα νοσήσει από το συγκεκριμένο ιό. Απλώς η γνώμη μας είναι ότι μεταδίδεται πιο εύκολα. Εκεί που πρέπει λοιπόν να προσέξουμε όλοι μας, είναι στη μετάδοση του ιού. Η μετάδοση του ιού γίνεται από τα άτομα εκείνα που ήδη νοσούν από αυτόν μία μέρα πριν την εκδήλωση του πυρετού και καθ’ όλη τη διάρκεια που ο πυρετός εξακολουθεί να υπάρχει.
Συνεπώς το πιο επικίνδυνο διάστημα είναι αυτό που ο ασθενής έχει τον ιό αλλά εξαιτίας της έλλειψης πυρετού δε γνωρίζει ότι είναι άρρωστος, εκείνο το διάστημα μπορεί πολύ πιο εύκολα να μεταδώσει στους γύρω του τον ιό. Επομένως εκείνο που έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία είναι η προφύλαξη από τον ιό.
Πρέπει λοιπόν όλοι μας να αποφεύγουμε τους συνωστισμούς, να αποφεύγουμε την επαφή με άτομα που βήχουν ή φτερνίζονται, ειδικά από αυτά τα άτομα θα πρέπει να προφυλασσόμαστε με κάθε τρόπο, είτε φεύγοντας μακριά τους είτε φορώντας κάποια μάσκα. Όσο για την αποφυγή των συνωστισμών, αυτό δε σημαίνει ότι θα πρέπει να κλειστούμε στα σπίτια μας, απλά θα πρέπει να αποφεύγουμε την παρουσία μας σε χώρους με πολλούς ανθρώπους. Επίσης θα πρέπει να πλένουμε πολύ συχνά τα χέρια μας και κυρίως όταν πιάνουμε επιφάνειες που είναι κοινής χρήσης, στο λεωφορείο, σε δημόσιους χώρους κλπ. Είναι καλό να κάνουμε χρήση αντισηπτικού αλλά όταν δεν υπάρχει αυτό τότε χρησιμοποιούμε άφθονο νερό και σαπούνι.
Επίσης όταν βρισκόμαστε σε χώρο που ξέρουμε ή υποψιαζόμαστε ότι είναι μολυσμένο θα πρέπει να φοράμε κάποια μάσκα ώστε αυτό να μην αποτελέσει αίτιο να κολλήσουμε τον ιό μέσα από το αναπνευστικό μας σύστημα, διότι στον άνθρωπο ο ιός μεταδίδεται μέσα από την αναπνοή.
Ο κόσμος σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να πανικοβληθεί, ο ιός αυτός δεν είναι πιο επικίνδυνος από τους προηγούμενους ιούς Α, έχει την ίδια επικινδυνότητα και την ίδια νοσολογική οντότητα και ένας υγιής ασθενής ξεπερνάει με ευκολία το συγκεκριμένο ιό. Εκεί που χρειάζεται μεγάλη προσοχή είναι στις περιπτώσεις που θα προσβληθεί από τον ιό της νέας γρίπης κάποιος που έχει χρόνια αναπνευστική ή καρδιακή ανεπάρκεια και γενικότερα όσοι πάσχουν από κάποια χρόνια νόσο διότι στις περιπτώσεις αυτές ο ιός γίνεται πολύ πιο επικίνδυνος και μπορεί ακόμα να χαθεί και η ζωή τους, τόσο από τη δράση του ιού όσο και από την αντίδραση του οργανισμού ο οποίος δεν μπορεί να έχει αντίδραση ανάλογη με αυτή που έχει ένας υγιής οργανισμός.
Εδώ όπως ξέρετε βρέθηκαν κάποια άτομα με τον ιό αυτό αν και μέχρι τώρα είχαμε πολλά ύποπτα περιστατικά τα οποία όμως δεν αποδείχθηκαν θετικά. Το γεγονός όμως ότι εντοπίστηκαν και στην πόλη μας κρούσματα της νέας αυτής γρίπης δε σημαίνει τίποτα, μάλιστα ο νεαρός που εντοπίστηκε πρώτος, παρόλο που είχε σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, δε χρειάστηκε ούτε στην εντατική μονάδα να νοσηλευτεί, θεραπεύτηκε στην παθολογική κλινική και πήγε στο σπίτι του χωρίς προβλήματα.
Ναι μεν δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας αλλά θα πρέπει να υπάρχει η απαραίτητη προφύλαξη απ’ όλους μας, δεν πρέπει να τα αφήσουμε όλα στην τύχη και μάλιστα θα πρέπει μόλις φτάσουν τα εμβόλια, να τρέξουν όλοι να εμβολιαστούν αλλά πρωτίστως εκείνοι που ανήκουν στις λεγόμενες ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που πρέπει να τονίσουμε είναι πως οι καπνιστές μπορεί πολύ πιο εύκολα να νοσήσουν από τον ιό αυτό διότι εκείνοι που καπνίζουν αρρωσταίνουν πολύ πιο εύκολα από τους μη καπνιστές.
Στη συνέχεια η μικροβιολόγος κυρία Καρακασιλιώτη μας εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η πρώτη ανίχνευση του ιού, πότε δηλαδή ένα άτομο κρίνεται ως ύποπτο για προσβολή από τον ιό της νέας γρίπης και ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται στη συνέχεια.
Κυρία Καρακασιλιώτη θα θέλαμε ως μικροβιολόγος να μας πείτε πως γίνεται η διάγνωση του ιού της νέας γρίπης, πως δηλαδή εντοπίζετε αν πρόκειται για την απλή γρίπη ή για τη νέα;
Εμείς ως ιδιώτες μικροβιολόγοι έχουμε τη δυνατότητα να προβούμε σε μια αδρή, οπτική ποιοτική ανίχνευση της ομάδας του ιού της γρίπης, αν πρόκειται δηλαδή για την ομάδα Α ή για την ομάδα Β. Η ομάδα Α περιλαμβάνει μία μεγάλη κατηγορία των ιών γρίπης μεταξύ των οποίων και τον Η1Ν1. Από τη στιγμή που θα ανιχνευτεί η ομάδα Α, τότε το κρούσμα θεωρείται ύποπτο και παραπέμπεται στο νοσοκομείο για περεταίρω εργαστηριακό έλεγχο που έχει σαν σκοπό την ταυτοποίηση πλέον του ιού Η1Ν1. Αν όμως από την ποιοτική ανίχνευση, αυτή δηλαδή που κάνουμε εμείς, ανιχνευτεί ομάδα τύπου Β, το κρούσμα αντιμετωπίζεται σαν απλό κρυολόγημα που θεραπεύεται ανάλογα.
Παρατηρείται το τελευταίο διάστημα αύξηση των συμπολιτών μας που επισκέπτονται το εργαστήριό σας για τέτοιο έλεγχο; Βλέπετε να υπάρχει μεγαλύτερη ανησυχία στον κόσμο;
Τον τελευταίο καιρό έχει πραγματικά αυξηθεί η συχνότητα των πολιτών, είτε μιλάμε για ενήλικες είτε για μικρότερα παιδιά, που πραγματικά ανησυχούν για τη νόσο αυτή.
Πείτε μας με απλά λόγια πως μπορεί ένας πολίτης ή ένα μικρό παιδί στο σχολείο να προφυλαχτεί από τη νέα γρίπη;
Η προφύλαξη αυτή μπορεί να επιτευχθεί με τους στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής. Αποφεύγουμε, όσο αυτό είναι εφικτό, τους χώρους όπου υπάρχουν μαζεμένα πολλά άτομα, πλένουμε πολύ συχνά τα χέρια μας και χρησιμοποιούμε αντισηπτικό. Δεν υπάρχει κάτι παραπάνω που μπορεί να κάνει κανείς για να προφυλαχτεί από τον ιό αυτό.
Σε ότι αφορά την ετοιμότητα της πολιτείας, διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια του εμβολίου κατά της νέας γρίπης, έδωσε η Υπουργός Υγείας Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, γνωστοποιώντας μάλιστα ότι και η ίδια θα εμβολιαστεί, αν και δεν ανήκει στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
«Θα το κάνω το εμβόλιο. Δεν είμαι σε ομάδα υψηλού κινδύνου, αλλά θα το κάνω προκειμένου ακριβώς να αποδείξουμε ότι είναι χρήσιμο και είναι και επωφελές για όλους μας» σημείωσε χαρακτηριστικά, μιλώντας σε δημοσιογράφους, στο περιθώριο εκπαιδευτικής ημερίδας με θέμα τον εμβολιασμό κατά της νέας γρίπης. Η κ. Ξενογιαννακοπούλου εμφανίστηκε καθησυχαστική, ερωτηθείσα για τη νόσο: «Εμείς, από την πλευρά μας, λέμε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας, φόβου και ανασφάλειας, αλλά από την άλλη δεν πρέπει να υπάρχει και εφησυχασμός. Πρέπει να λάβουμε, και αυτό κάνουμε, τα μέτρα που χρειάζονται για να προασπίσουμε τη δημόσια υγεία».
Σε ό,τι αφορά την ετοιμότητα των νοσοκομείων, τόνισε ότι θα εξεταστεί η ετοιμότητα των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, οι οποίες θα ενισχυθούν, ενώ σταδιακά θα αρχίσουν να λειτουργούν και όσες είναι κλειστές, όπως πολύ γρήγορα θα αρχίσουν να λειτουργούν και οι κλίνες των νοσοκομείων, που είναι κλειστές λόγω έλλειψης προσωπικού.
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας, ο καθηγητής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας και επιδημιολόγος του ΚΕΕΛΠΝΟ Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος, επισήμανε ότι οι επιφυλάξεις που υπάρχουν για την ασφάλεια του εμβολίου θα αναστραφούν, διότι τώρα έχει ξεκινήσει μια συστηματική προσπάθεια ενημέρωσης.
Ανέφερε επίσης ότι η νέα γρίπη πολύ σπάνια μπορεί να προκαλέσει θάνατο, σε ποσοστό 1/10.000, ενώ ακόμη σπανιότεροι είναι οι θάνατοι από εμβόλιο που δυνητικά μπορεί να είναι 1/1.000.000.
Να καθησυχάσουν και να ενημερώσουν τους πολίτες σε όλο τον κόσμο, σχετικά με τα αίτια της εμφάνισης της νέας γρίπης, προσπαθούν οι ειδικοί. Επισημαίνουν την ανάγκη τήρησης των μέτρων ατομικής υγιεινής καθώς και της έγκαιρης ενημέρωσης των αρχών ή γιατρού σε περίπτωση που κάποιος πολίτης παρουσιάζει συμπτώματα δυνατού κρυολογήματος ή γρίπης σε συνδυασμό με πυρετό.
Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσον ο ιός που προκαλεί τη συγκεκριμένη ασθένεια, έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει την απειλή που εδώ και χρόνια φοβάται ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Ακολουθούν μια σειρά από ερωτήσεις και απαντήσεις, με βάση τις μέχρι τώρα επιστημονικές γνώσεις για το νέο.
Τι είναι η νέα γρίπη (γρίπη των χοίρων);
Μια αναπνευστική ασθένεια που πλήττει τα γουρούνια και προκαλείται από γρίπη τύπου Α. Είναι γνωστή από παλιά, περιοριζόταν στα κοπάδια των χοίρων και σπάνια ήταν θανατηφόρα. Συνήθως ξεσπά το φθινόπωρο και το χειμώνα, αλλά είναι παρούσα όλο τον χρόνο. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές της γρίπης των χοίρων και, όπως συμβαίνει με την ανθρώπινη γρίπη, ο τύπος της μόλυνσης συνεχώς μεταβάλλεται.
Πόσο επικίνδυνη είναι;
Η θνησιμότητα από το νέο ιό είναι περίπου 6-7%, περίπου επταπλάσια της συνήθους, εποχιακής γρίπης. Πιο επικίνδυνη φαίνεται να είναι η μόλυνση από τη γρίπη των πτηνών, η οποία σκοτώνει γύρω στο 60% των θυμάτων της. Πάντως, στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα θύματα της νέας γρίπης είχαν και άλλα προβλήματα υγείας.
Μπορούν να την κολλήσουν οι άνθρωποι;
Κανονικά όχι, αν και σποραδικά αυτό είχε συμβεί, συνήθως σε όσους είχαν στενή επαφή με χοίρους. Η γρίπη αυτή κολλά όπως η ανθρώπινη γρίπη, με το βήχα και το φτάρνισμα, μέσα από αερομεταφερόμενα υγρά σταγονίδια. Στο ξέσπασμα που τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη, είναι ξεκάθαρο ότι η νέα γρίπη περνά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τα συμπτώματα δεν διαφέρουν από την κοινή εποχική γρίπη (πυρετός, πόνος στο σώμα και το λαιμό, κόπωση, βήχας κλπ.). Ένας ενήλικος μπορεί να εξαπλώσει τον ιό μια μέρα πριν και μέχρι επτά μέρες μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων, ενώ τα παιδιά πιθανώς για ακόμη περισσότερο χρόνο.
Ποιες είναι οι κατάλληλες προφυλάξεις;
Συχνό πλύσιμο χεριών με σαπούνι, αποφυγή επαφής των χεριών με τη μύτη και το στόμα, αποστάσεις ασφαλείας από αρρώστους, μάσκα προσώπου κλπ.
Πρόκειται για ένα νέο άγνωστο είδος γρίπης;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επιβεβαιώσει ότι, τουλάχιστον σε μερικές περιπτώσεις, έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη ενός άγνωστου μέχρι τώρα στελέχους Η1Ν1 της γρίπης τύπου Α. Το Η1Ν1 προκαλεί τα περιοδικά ξεσπάσματα της συνηθισμένης γρίπης στους ανθρώπους. Το νέο στέλεχος Η1Ν1 είναι διαφορετικό επειδή περιέχει ανάμικτο γενετικό υλικό, το οποίο βρίσκεται στα στελέχη του ιού που μολύνουν ανθρώπους, πουλιά και χοίρους. Οι ιοί γρίπης έχουν την ικανότητα να ανταλλάσσουν γενετικό υλικό και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η νέα εκδοχή του Η1Ν1 προέκυψε, κάποια στιγμή, από την ανάμιξη διαφορετικών στελεχών του ιού (τα οποία συνήθως μολύνουν διαφορετικά είδη έμβιων οργανισμών), μέσα στον ίδιο χοίρο, που αποτέλεσε το 'εργαστήρι' για τη γενετική ανταλλαγή και τη δημιουργία του νέου στελέχους. Στην πραγματικότητα, ο νέος ιός δεν έχει ποτέ ανιχνευτεί αυτούσιος σε χοίρους στο παρελθόν, απλώς μια από τις πρωτεΐνες του είναι όμοια με τον ιό που συνήθως μολύνει τους χοίρους.
Είναι ασφαλής η κατανάλωση χοιρινού κρέατος;
Δεν υπάρχει απόδειξη ότι η γρίπη των χοίρων μεταδίδεται τρώγοντας χοιρινό από μολυσμένα ζώα. Όμως είναι απαραίτητο το κρέας να είναι καλά μαγειρεμένο, σε θερμοκρασία τουλάχιστον 70 βαθμών κελσίου, ώστε να σκοτωθεί ο ιός αν υπάρχει.
Πόσο πρέπει να ανησυχούμε;
Κάθε φορά που εμφανίζεται ένα νέο στέλεχος γρίπης (όπως φαίνεται πως συμβαίνει και τώρα), το οποίο έχει αποκτήσει την ικανότητα να 'πηδά' από άνθρωπο σε άνθρωπο, παρακολουθείται στενά από τους επιστήμονες και τις αρμόδιες αρχές υγείας μήπως έχει τη δυνατότητα να εξελιχτεί σε επιδημία ή και σε πανδημία. Η πανδημία της ισπανικής γρίπης το 1918 (που προκλήθηκε από μια μετάλλαξη του Η1Ν1) ήταν η πιο φονική της σύγχρονης εποχής, μόλυνε περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού και σκότωσε πάνω από 50 εκατ. ανθρώπους, ιδίως νέους. Το 1957 η Ασιατική γρίπη (μια μετάλλαξη του ιού Η2Ν2 της ανθρώπινης γρίπης, σε συνδυασμό με μια μετάλλαξη της γρίπης των άγριων παπιών) σκότωσε 2 εκατ. άτομα, ιδίως ηλικιωμένους. Το 1968 μια μετάλλαξη γνωστή ως Η3Ν2, που ξεκίνησε από το Χονγκ Κονγκ, σκότωσε 1 εκατ. ανθρώπους παγκοσμίως, ιδίως άνω των 65 ετών.
Για την νέα περίπτωση της γρίπης των χοίρων, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι είναι σοβαρή και ότι δυνητικά μπορεί να οδηγήσει σε παγκόσμια πανδημία. Τονίζει όμως ότι είναι ακόμα πολύ νωρίς για να αξιολογηθεί σωστά η εξέλιξη της κατάστασης. Είναι ενθαρρυντικό ότι, αντίθετα με τα φονικά κρούσματα στο Μεξικό, σε άλλες χώρες (ιδίως τις ΗΠΑ που έχουν και τα περισσότερα λόγω γειτνίασης) τα συμπτώματα των ασθενών είναι πιο ήπια, γεγονός που ίσως σημαίνει ότι κάτι ασυνήθιστο συμβαίνει στο Μεξικό. Πιθανώς υπάρχει σε αυτή τη χώρα εν δράσει ένας δεύτερος άσχετος τοπικός ιός, που όμως δεν θα επηρεάσει τον υπόλοιπο κόσμο. Ένδειξη πάντως ότι κάτι ασυνήθιστο συμβαίνει, είναι ότι η νέα γρίπη πλήττει κυρίως νέους (που έχουν λιγότερα αντισώματα) και όχι ηλικιωμένους, όπως η συνήθης περιοδική γρίπη.
Υπάρχει θεραπεία;
Δύο συνήθη αντι-γριπικά φάρμακα φαίνεται να είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των μέχρι τώρα περιστατικών. Επειδή όμως ο ιός μπορεί να αναπτύξει αντίσταση, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για πόσο καιρό τα φάρμακα αυτά θα είναι αποτελεσματικά. Είναι εξάλλου ακόμα αβέβαιο κατά πόσο μπορεί να είναι αποτελεσματικά τα αντι-γριπικά εμβόλια κατά του νέου στελέχους, το οποίο είναι γενετικά διαφορετικό από άλλα στελέχη γρίπης. Από την άλλη, δεν υπάρχουν αποθέματα εμβολίων για το νέο ιό. Αμερικανοί επιστήμονες ήδη ετοιμάζουν ένα νέο εμβόλιο, όμως θα πάρει χρόνο για να τελειοποιηθεί και για να παραχθεί σε αρκετές ποσότητες από τις φαρμακευτικές εταιρίες, ώστε να καλύψει την τεράστια παγκόσμια ζήτηση - αν χρειαστεί. Αν πάντως ο ιός εμφανίσει διαδοχικά κύματα έξαρσης και υποχώρησης, όπως σε προηγούμενες περιπτώσεις, τότε θα υπάρχει περισσότερος χρόνος προετοιμασίας.
Έχει σχέση η νέα γρίπη με το κοινό κρυολόγημα;
Πολύ συχνά δημιουργείται σύγχυση, επειδή τόσο η γρίπη όσο και το κρυολόγημα προκαλούνται από ιούς που φέρνουν παρόμοια συμπτώματα, οπότε είναι σχεδόν αδύνατη η διάκρισή τους με βάση μόνο τα συμπτώματα. Πάντως η γρίπη έχει πιο έντονα συμπτώματα (ιδίως πυρετό και αίσθημα εξάντλησης) και κυρίως μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερες επιπλοκές.
Μπορεί η νέα γρίπη να φθάσει σε οποιαδήποτε χώρα;
Από τη στιγμή που τα ταξίδια είναι πια τόσο διαδεδομένα, είναι πιθανό ένας φορέας να τη μεταφέρει σε άλλη χώρα. Ο βαθμός επικινδυνότητας εξαρτάται από το τόσα εύκολα ο ιός μεταδίδεται σε άλλο άνθρωπο. Τα συμπτώματα χρειάζεται μερικές μέρες για να εκδηλωθούν και στο μεταξύ ο ιός μπορεί να έχει εξαπλωθεί πριν την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων. Μπορεί τελικά να υπάρξει κάποια στιγμή πανδημία;
Κάθε νέος ιός που μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων προκαλεί τέτοιο φόβο, επειδή το ανοσοποιητικό σώμα των ανθρώπων δεν έχει κατάλληλα αντισώματα. Οι περισσότερες χώρες έχουν στα συρτάρια τους σχέδια για μια τέτοια περίπτωση, που περιλαμβάνουν φάρμακα, εμβόλια και μέτρα απομόνωσης των φορέων, απαγορεύοντας τις δημόσιες συγκεντρώσεις, κλείνοντας τα σχολεία κ.α.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου